Past Rotarian

1. Inleiding Het bestaan van Past-Rotary is — ook binnen Rotary-land — niet algemeen bekend. Vandaar dit infor­matieblad, waarin wordt ingegaan op Past Rotary en onze Past Rotarian Club.

2. Rotary Alvorens nader in te gaan op het fenomeen Past Rotary, voor goed betoog eerst even een korte blik op Rotary. Het doel van Rotary is het uitdragen van het service-ideaal, zowel in beroeps- als privé-leven. De wegen waarlangs dit doel wordt nagestreefd zijn de be­kende vier "avenues of service": Vocational service, Club service, Community service en International service. De Vocational service is daarvan de oudste en de belangrijk­ste. Daarnaast is binnen de club de onderlinge band (de "fellowship") een belangrijke factor. Kortom: Rotary is een "service-club". Voor het uitdragen van het gedach­tengoed neemt — naast het persoonlijk leven — het functi­oneren in beroep, bedrijf of bestuur een belangrijke plaats in. Vandaar de indeling in "classificaties". Aan Commu­nity service en International service wordt vorm gegeven door het actief deelnemen aan, c.q. het (mede) financie­ren van "projecten".

3. Een stukje geschiedenis A. Nederland In 1936 werd opgericht de "Haagse Vereniging van oud-Rotari­ans". In feite de eerste Past Rotarian Club (avant la lettre). Het initiatief daartoe werd genomen door repatri­anten uit het toenmalige Nederlands-Oost Indië, die aldaar Rotary-lid waren geweest en hier in Patria — hetzij vanwege leeftijd, hetzij door verlies van classificatie (pensionering) — voor toetreding tot een Rotary-club niet meer in aanmerking kwamen. In de loop der jaren ont­stonden er, behalve in Den Haag, geleidelijk aan ook elders in ons land clubs van ex-Rotarians.

B. Engeland Een vergelijkbare ontwikkeling deed zich voor in Groot-Brittannië, met name in Zuid-Engeland. Zoals bekend is deze regio gedurende de Tweede We­reldoorlog de basis geweest voor het Geallieerde Offen­sief tegen Nazi-Duitsland. Gevolg daarvan was, dat gedu­rende de periode '40 — '45 in deze regio veel Britse Rota­rians van elders waren komen wonen, die zich aan het einde van de oorlog massaal aanmeldden bij locale Ro­tary-clubs. De praktische onmogelijkheid om al deze gegadigden in de locale clubs op te nemen, heeft de toenmalige voorzitter en secretaris van de R.C. Bourne­mouth in 1948 tot het initiatief gebracht om voor hen ter plaatse een "Past Rotarian Club" op te richten Na deze eerste Past Rotarian Club volgden er — in een vergelijk­bare ontwikkeling als in Nederland — in de loop der jaren meer. Past Rotarian Clubs bestaan alleen in Nederland en Engeland.

C. "Past Rotarian" of "Oud-Rotarian". "What's in a name? " Deze vraag is al oud en het antwoord niet altijd eenvoudig te geven. In Nederland is lang gediscussieerd over de naamgeving, waarbij door sommigen werd ge­pleit voor de benaming "Oud-Rotarians". Deze benaming is echter duidelijk afgewezen. Immers, onwillekeurig ontstaat hierdoor de associatie als zou het gaan om een club hoogbejaarde gepensioneerden, die zich moeizaam per rollator naar hun borreltafel voortslepen om aldaar met bevende hand te proberen het genever-glas aan de mond te brengen om te genieten van hetgeen nog in het glas is achtergebleven. Aansluitend bij de Engelstalige nomenclatuur van Rotary is — ook in Nederland — met algemene instemming gekozen voor de benaming: "Past Rotarians".

D. Federatie van Clubs van Past Rotarians in Neder­land Teneinde een landelijke structuur te geven aan de Past Rotarian activiteiten is in 1975 opgericht de Federa­tie van Clubs van Past Rotarians in Nederland. In Enge­land bestaat de "Association of Past Rotarians". En zoals een Rotary-club pas een Rotary-club is, als hij erkend is door en aangesloten bij Rotary International, zo is een Past Rotarian Club pas een Past Rotarian Club, als die is erkend door en aangesloten bij de Federatie (c.q. in En­geland de Associatie).

4. Past Rotary

Past Rotarian Clubs zijn bedoeld als "vangnet" (zo men wil: "safe haven") voor Rotarians die op eigen initiatief en om hen zèlf moverende redenen hebben besloten uit Rotary te treden. Past Rotarian Clubs stellen zich ten doel de Rotary-beginselen en het Rotary-gedachtengoed in clubverband levend te houden. Past Rotarian Clubs zijn géén service clubs. Zij kennen géén classificaties. Men houdt zich niet bezig met projecten (Community service of International service), maar wel met het instandhouden en uitdragen van de Rotary-idealen (Vocational service). En "FELLOWSHIP" wordt — bij wijze van spreken — met hoofdletters geschreven. Redenen om uit Rotary te treden kunnen er vele zijn: b.v. verhuizing of overplaat­sing, die ertoe noopt de eigen club te verlaten, zonder dat er uitzicht bestaat op toetreding tot een Rotary-club el­ders. Maar ook leeftijd of financiële overwegingen kun­nen een rol spelen.

Hoe dan ook: Past Rotarian Clubs zijn niet bedoeld als "parkeerplaats" voor door hun club of organisatie als overtollig, overjarig of overbodig beschouwde Rotarians. Dat dat hier zo stellig wordt gesteld, is niet zonder reden. In de actuele discussie over de toekomst van Rotary, duikt af en toe en hier en daar de gedachte op aan de invoering in Rotary van wat zou kunnen worden genoemd: een "functioneel leeftijds ontslag". Ofwel het invoeren van een maximum leeftijd. Aan dat punt is ook in Past Rotarian verband de nodige aandacht besteed. De conclusie is, dat bij de oprichting van Rotary geen maxi­mum-leeftijd is opgenomen en een dergelijk beleid ook niet thuishoort binnen de Rotary-traditie. Het zou in feite haaks staan op de eerste Rotary-doelstelling, te weten "the development of acquaintance as an opportunity for service". Géén maximum leeftijd derhalve voor Rotary, maar wèl de mogelijkheid voor de leden om zelf een keuze te maken, verzekerd van de beschikbaarheid van een goed alternatief.

5. Rotary — Past Rotary Uit hetgeen tot nu toe aan de orde is gekomen blijkt duidelijk, dat Past Rotary géén concurrent is — en ook niet wíl zijn — van Rotary, en dus ook niet terecht als zodanig kan of mag worden beschouwd. Toch valt er soms niet aan de indruk te ontkomen, dat er hier en daar op club-niveau vanuit Rotary-kring wèl zo tegen Past Rotary wordt aangekeken. Uit angst voor ledenverlies heeft Rotary International zich al vanaf 1937 tegen het Past Rotary fenomeen ver­zet. Dat leidde in 1964 tot de instelling van het Senior Actif Membership (S.A.M.) en het Past Service Mem­bership (P.S.M.). Deze leden werden niet geacht een classificatie te vervullen en konden ontheffing krijgen van de attendance-verplichting. Weliswaar komen de begrippen "SAM" en "PSM" in de laatste versie van de Rotary-statuten als zodanig niet meer voor. Maar daar­voor in de plaats is de ontheffingsmogelijkheid gekomen, zoals vermeld in artikel VII, lid 3, sub b, van de statuten van R.I., hetgeen qua strekking op hetzelfde neerkomt. Gelukkig is op landelijk niveau — d.w.z. de relatie tussen Rotary Nederland en de Federatie van Clubs van Past Rotarians in Nederland — de verhouding uitstekend. Op 6 februari 1996 is tussen deze beide partijen een Convenant gesloten (zie blz. 653 van het Rotary Jaarboek '03/'04). Daarin is o.a. vastgelegd: de onafhankelijkheid en de autonomie van beide organisaties; de mogelijkheid om van zowel een Rotary-club als een Past Rotary Club lid te zijn (omdat een PR-club geen service club is); het be­noemen van één der Gouverneurs van de Nederlandse Rotary-districten tot liaison-officer tussen Rotary Neder­land en de Federatie (voor het lopende clubjaar — 2003/'04 — is dat de Gouverneur van District 1590 R.I., Rtn. F. Mulder); het opnemen van de gegevens van de Past Rotarian Clubs in Nederland in het Rotary-Jaarboek (zie blz. 647 e.v. van het Rotary Jaarboek '03/'04).

6. De Past Rotarian Club Amsterdam en Omstreken In het verleden is er ooit een Past Rotarian Club in Am­sterdam geweest. Om ons onbekende redenen heeft die echter al geruime tijd geleden opgehouden te bestaan. Tot een hernieuwde oprichting is besloten, omdat bleek, dat er toch ook in Amsterdam behoefte aan een Past Rotarian Club bestaat. Het initiatief tot deze oprichting is genomen door een zestal leden van de RC Minerva (Amsterdam), alsmede twee voormalige leden van de RC Amstelveen. De eerste (oprichtings-) bijeenkomst vond plaats op 7 november 2002. Op 16 oktober 2003 is onze club met 16 leden officieel als 86ste Past Rotarian Club in Nederland geïnstalleerd als lid van de Federatie. Thans — januari 2004 — telt de club 18 leden, waarvan: 6 leden, die te­vens nog lid zijn van RC Minerva; 5 oud-leden van RC Minerva; 1 oud-lid RC Amsterdam-Zuid 2 leden, die tevens nog lid zijn van RC Amsterdam-Sloterdijk 1 oud-lid RC Amstelveen 1 lid, dat tevens nog lid is van RC Apeldoorn-Zuid 1 oud-lid RC Duivenvoorde 1 oud-lid RC Rhoon-Barendrecht. Allen woonachtig in Amsterdam of directe omgeving. De club komt 2 keer per maand bijeen. Van 16.30 uur tot ca. 18.00 uur. Wie wil kan na afloop blijven eten. Er worden regelmatig bijeenkomsten met de partners georganiseerd. Het programma wordt ingevuld met causerieën door de eigen leden, excursies of sprekers van elders. Een goed clubleven is ondenkbaar zonder behoorlijke locatie. Gelukkig hebben wij gastvrij onderdak gevonden in het fraaie nieuwe gebouw van het Frans Ottenstadion aan het IJsbaanpad in Amsterdam.

7. Slot In het vorenstaande is getracht een beeld te schet­sen van Past Rotary in het algemeen en de Past Rotarian Club Amsterdam en omstreken in het bijzonder. Ook is duidelijk gemaakt, dat Past Rotary geen concurrent is van Rotary. Naast de bestaande goede relatie tussen Rotary Nederland en de Federatie op landelijk niveau, is ons streven gericht op een zelfde goede relatie tussen onze PR-Club en de Rotary-clubs in onze omgeving. Secreta­riaat: Parnassusweg 194 1076 AT Amsterdam. Telefoon: 020 — 676.12.48