© 2021 Rotary in Nederland.
Alle rechten voorbehouden.

A Chance for Change

We maken een ongekende tijd door. Dat een enkel virus wereldwijd zo’n impact zou hebben is sinds de Spaanse griep in 1918 niet meer voorgekomen. We willen ons oude leven terug en liefst zo snel mogelijk. Dat gaat niet gebeuren en dat is misschien maar goed ook. Immers, de huidige pandemie staat niet op zichzelf. Het is de zoveelste crisis die aantoont dat de manier waarop we onze samenleving hebben georganiseerd niet langer houdbaar is. De toenemende verdeeldheid en verschillen in de wereld voeden de zichtbare en voelbare ontevredenheid en versterken de roep om verandering. Arme landen leiden onder het gedrag van de rijken, maar zijn niet bij machte dat te veranderen met als gevolg enorme stromen van mensen die de uitzichtloosheid achter zich willen laten, op weg naar het “beloofde land”. Ik kan ze geen ongelijk geven.

De conclusie is niet opzienbarend; verandering is nodig en moet ontstaan. En toch is dat niet of nauwelijks zo; alles is gericht op behoud van de status quo. Blijkbaar moet het nog erger, nog meer waarschuwingen, nog meer crises voordat het verandert. Het roept de vergelijking op met de 10 plagen die Egypte over zich heen kreeg voordat ze het volk Israël, dat daar in ballingschap leefde, vrijliet (Exodus 7-10). Elke plaag (crisis) was erger dan de voorgaande. Uiteindelijk moesten alle eerstgeborenen sterven voordat de farao het volk liet gaan.

De conclusie is ook verre van nieuw. Er zijn veel pogingen om het op de agenda te krijgen.

Talkshows worden volgepraat over dit onderwerp, conferenties, al dan niet virtueel, besteden er aandacht aan. En nog veel belangrijker; de wetenschap heeft het onomstotelijk bewezen: het huidige systeem heeft zijn houdbaarheid overleefd. Het zal anders moeten, maar hoe?

De natuurlijke neiging is om vast te houden aan wat we hebben; de status quo behouden is dominant, alle mooie en zelfs nieuwe woorden ten spijt.

Een reset is nodig en daar hebben we steeds minder tijd voor. Mede gelet op de snelheid waarmee het klimaat veranderd is tijd niet de vriend van degenen die willen veranderen, alhoewel dat ook geldt voor degenen die niet willen veranderen. Informatietechnologie en social media brengen nieuws overal in de wereld in no time. Het geeft voeding aan welke gevoelens dan ook maar. Daar zit zowel een dreiging als een enorme kans in.

Een reboot van de samenleving eist een compleet andere benadering dan de manier, waarop nu grote vraagstukken worden opgelost. Denken en handelen vanuit oude modellen is niet de manier om tot een nieuwe, betere, meer gelijkwaardige en duurzame samenleving te komen. De plannen zullen altijd “second best” zijn omdat het eigen belang, alle goede bedoelingen ten spijt en misschien alleen onderbewust, zal blijven prevaleren.

Waar het World Economic Forum en de World Leadership Alliance (Club van Madrid) platformen zijn waar de politieke en zakelijke top van de wereld zich verzameld om te spreken over een scala van belangrijke onderwerpen leidt het, alle bevlogenheid ten spijt niet tot een wereldwijd gevoelde urgentie dat het anders kan en moet. Het zijn blijkbaar structuren, waarbinnen de noodzakelijke reset niet zijn basis kan vinden.

President Biden sprak over “a chance for change”. Hij had het over Amerika, maar hij had het ook over de hele wereld kunnen hebben en sloeg de spijker op zijn kop. Er is een unieke kans om te veranderen, om na als maar toenemende verdeeldheid weer te verbinden, om na toenemende ongelijkheid weer tot gelijkheid en een vergelijk te komen, om na consumptief natuurbeheer tot duurzaam natuurbeheer te komen, etc., etc.

Het inzetten van die beweging mag niet gevangen worden in structuren maar moet door lagen heen breken en zich vrij bewegen; iedereen moet eraan kunnen bijdragen. Het moet inspireren tot een leiderschap dat de moed en bereidheid heeft de bestaande structuren in te zetten voor de verandering, een leiderschap dat zich niet voegt naar ras, stand, geslacht of geaardheid, maar zich richt op dienstbaarheid aan een wereld die opnieuw in balans moet komen. Maar ook inspireren om mee te doen, om aan te pakken en om met elkaar het verschil te maken, daarin gesteund door de ander. “Service above self”.

Dat 1,2 miljoen Rotarians het verschil kunnen maken hebben we al eerder laten zien. Laten we dat opnieuw doen. Laten we een mondiale beweging op gang helpen en houden en met elkaar blijven voeden zodat het ook echt verandert.

Reageer op info@chanceforchange2021.com. Harm Mannak, Andries Melchers, Wim Wickering