© 2021 Rotary in Nederland.
Alle rechten voorbehouden.

Laaggeletterdheid en digitale geletterdheid

Sinds jaar en dag bepleit Hare Koninklijke Hoogheid Prinses Laurentien, dat we moeten inzetten op het terugdringen van de laaggeletterdheid in ons land. Ze deed daarbij ook een oproep aan burgemeesters en wethouders in ons land om zich hiervoor sterk te maken. In een welvarend land zoals ons land, is dit onaanvaardbaar en daarom moet dit thema hoog op de agenda blijven. 

De Prinses gaat in gesprek met gemeenten om dit aan te pakken. In Nederland hebben circa 2,3 miljoen mensen (ouderen én jeugdigen) moeite met lezen en schrijven of rekenen. De gerichte aanpak binnen gemeenten in samenwerking met het onderwijs werpt z’n vruchten af.  

Digitale geletterdheid

Ook zijn ouders zich er meer en meer van bewust dat hun kinderen permanent gestimuleerd moeten worden om vooral te blijven leren. Op deze wijze wordt de laaggeletterdheid ook teruggedrongen. Vooral bij kinderen is het van groot belang dat zij zich blijven ontwikkelen op taal en vooral nu ook op digitale vaardigheden. Vandaar dat vanuit diverse landelijke initiatieven, naast de aanpak van laag geletterdheid, ook energie wordt gestoken in de digitale geletterdheid.     

Loskoppelen

In het voorjaar pleitte ECP | Platform voor de Informatie Samenleving (een samen-werkingspartner voor vele branches, het onderwijs en de overheid) ervoor om digitale geletterdheid los te koppelen van de algehele curriculumherziening op scholen en een versnelde invoering te realiseren. Op basis van de reeds beschikbare uitwerkingen voor digitale geletterdheid kan direct gestart worden met de ontwikkeling van leermiddelen en de voorbereiding van de invoering van digitale geletterdheid op scholen. In het tijdperk waarin we u leven is het van essentieel belang dat we naast de taalvaardigheid, de digitale geletterdheid onder de jeugd zo snel mogelijk aanpakken. Bij de uitwerking ervan staat nu de aandacht voor een invoering op scholen voorop, waarbij het onderwijs de regie voert. 

Politieke goedkeuring 

Na politieke goedkeuring verwachten partijen dat, in nauwe samenwerking tussen scholen en ondersteunende organisaties en branches, de voorbereiding en implementatie op alle scholen. De urgentie van digitale geletterdheid in het onderwijs wordt breed gedeeld. Er is in Nederland inmiddels brede overeenstemming over dat digitale geletterdheid zo snel mogelijk een plek moet krijgen in het onderwijscurriculum. Digitale technologie speelt een steeds grotere rol, vooral ook in het leven van onze jeugd. Kinderen leven met digitale technologie en media. Zij beschouwen het als vanzelfsprekend dat zij hier dagelijks mee omringd zijn. Toch blijkt dat zij lang niet alle mogelijkheden ervan benutten en dat zij zich vaak onvoldoende bewust zijn van wat zij doen en delen. 

Zelfbescherming

Het is belangrijk dat leerlingen kennis en vaardigheden verwerven en dat zij leren nadenken over de waarde van digitale technologie en media. Dit ter bescherming van zichzelf en de samenleving. Leerlingen leren digitale technologie te gebruiken om uiting te geven aan hun eigen persoonlijkheid en creativiteit. Ook leren zij creatief gebruik te maken van digitale technologie, bijvoorbeeld bij het oplossen van problemen. Een eerder onderzoek liet zien dat basisscholen de noodzaak voelen om de digitale geletterdheid van leerlingen te vergroten. 

Uitstel

Helaas laat de implementatie van digitale geletterdheid in het curriculum in het onderwijs al veel te lang op zich wachten. Hoe kunnen we dit versnellen en wat is nu al mogelijk? De opstellers van dit pleidooi zijn van mening dat de invoering van digitale geletterdheid voor een groot deel kan beginnen, omdat het voor een belangrijk deel onderdeel zal zijn van andere leergebieden. De digitale geletterdheid maakt nu nog geen deel uit van de kerndoelen in het onderwijs en evenmin van de examenprogramma’s. Het voorstel is dan ook, dat de digitale geletterdheid voor een groot deel een plek kan krijgen binnen andere leergebieden. Een voordeel daarvan is dat de andere leergebieden daar profijt van kunnen hebben. Het digitaal publiceren van een tekst kan bijvoorbeeld een onderdeel worden van taal of Nederlands. Dat biedt mogelijkheden om het leren schrijven van teksten te ondersteunen. Er bestaan echter ook vaardigheden en kennis die specifiek zijn voor het leergebied en die dus moeilijker in andere leergebieden aan bod kunnen komen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan programmeren. Dit vraagt om gespecialiseerde leraren die leerlingen (onze jeugdigen) die specifieke kennis en vaardigheden kunnen aanleren. Zo nodig in aparte lessen. 

Versterken

Hier zien we dat de aanpak op het vlak van laaggeletterdheid én de inzet op de verdere professionalisering van de digitale geletterdheid elkaar versterken. Dé kans voor ons allen om ons hiervoor in te zetten om onze jeugd meer taal- en digitaal vaardig te maken, waardoor ze meer weerbaarheid voor zichzelf en voor anderen creëren. Dit versterkt ook hun kansen in onze samenleving. Een pleidooi voor ons allen om ons actief in te zetten voor het terugdringen van de laaggeletterdheid en de stimulering van de digitale geletterdheid.  

Petra Claessen, RAN bestuurslid PR & Communicatie,

Rotary club Utrecht en Arie van Bellen, Directeur ECP, Rotary club Den Haag - Des Indes.