Van logeerkamer tot levenslange band

Het begon met een eenvoudige vraag. Of je een bed over hebt. En een plek aan tafel. Het eindigt met een uitnodiging voor een bruiloft in Brazilië. Astrid Wessels vertelt over haar ervaring met het Youth Exchange programma dat Rotary aanbiedt.

Astrid Wessels-Elsinghorst (dierenarts, 55) is sinds 2008 lid van Rotary Nijmegen. Met de overname van de dierenartspraktijk, kreeg ze ook de vraag of ze lid wilde worden van Rotary. Inmiddels maakt deze club een belangrijk deel uit van haar leven. “Het is een vrij solitair beroep, dierenarts. Dan is het juist fijn om andere mensen te ontmoeten, je blik te verbreden.” Binnen de club is ze zo’n beetje het geweten én het geheugen. Ze houdt zicht op het lief en leed van de leden vanuit de Fellowship-commissie en is betrokken bij de wekelijkse gang van zaken, Astrid houdt het overzicht. Haar verhaal over Rotary Youth Exchange begint in 2013.

Een extra bord aan tafel
Wil je een buitenlandse scholier in huis nemen? Voor drie maanden. In ruil daarvoor kan een Nederlandse jongere ook op uitwisseling. “Wij dachten, waarom niet? We hebben de ruimte, en het leek ons mooi voor de kinderen.” Willemijn en Pepijn waren toen 12 en 10. Niet veel later stond Amanda uit Brazilië op Schiphol. 16 jaar, een beetje spannend, voor iedereen.

“Je richt een kamer in, zet een bureau neer… maar eigenlijk haal je gewoon een extra kind in huis”. Het werd meer dan een logeerpartij, Amanda was een volwaardig gezinslid, dat ook gewoon een jaar naar school ging in Nijmegen. “Ze ging met ons mee op vakantie, naar Amsterdam op Koningsdag, we keken naar de voetbalwedstrijd Duitsland-Brazilië, we lieten haar kennismaken met Nederlandse steden en gewoontes. We schotelden haar hutspot, stroopwafels en pannenkoeken voor, en andersom, kookte ze Braziliaans voor ons”.

Vrijheid op wielen
Er gebeurde waar het programma om draait, echte uitwisseling. “Onze dochter had opeens een grote zus. Dat klikte gewoon.” Wat Amanda het meest verbaasde? Niet de taal, niet het eten, maar de vrijheid. “Hier stap je op de fiets en ga je. In Brazilië werd ze overal naartoe gebracht. Dat ze hier erop uitging, ’s avonds nog op pad met klasgenoten, dat vond ze geweldig.” Het zijn juist die kleine, alledaagse dingen die het verschil maken. Wifi in de trein. Treinen die op tijd rijden. Even zelf je weg vinden. Zelfstandigheid groeit ongemerkt.”

Een onderdeel van haar verblijf in Nederland was ook een Europareis met nog 30 andere jongeren. “Parijs, Berlijn en andere steden samen ontdekken en genieten met elkaar, alles werd voor ze georganiseerd. Amanda was gemakkelijk en heel zelfredzaam.”

Gastvrijheid is meer dan je deur openzetten. Het is ook begeleiden. “In het begin had Amanda veel heimwee, ze facetimede elke dag met haar ouders. Op een gegeven moment hebben we dat wat begrensd. Anders blijf je in dat gevoel hangen.”

Niet elk verhaal is hetzelfde
Astrid is er ook eerlijk over, niet elke uitwisseling loopt vanzelf. Een paar jaar later namen ze opnieuw een student in huis. Dat was midden in de coronaperiode. Minder contact, minder beweging, meer tijd op de eigen kamer. “Dan merk je, het blijft een beetje een experiment. Je weet nooit precies wat je krijgt.” Toch zitten ook daar waardevolle momenten in. De studente droomde ervan piloot te worden. “We hebben haar een vlucht in een sportvliegtuigje bij Terlet gegeven. Misschien hebben we toch iets bijgedragen.”

Wat je ervoor terugkrijgt
Waarom zou je meedoen? “Voor jongeren is het een kans die ze anders misschien niet krijgen. Een jaar in een andere cultuur, leren zelfstandig te zijn, nieuwe vriendschappen opbouwen.” Maar ook voor het gastgezin zelf levert het iets op. “Verdraagzaamheid. Nieuwsgierigheid. Je leert iemand echt kennen, niet uit een boekje maar aan je eigen keukentafel.” Voor twijfelaars is Astrid nuchter, “drie maanden lijkt lang, maar het is zo voorbij. Het moet wel bij je passen. Bij ons thuis was gastvrijheid altijd al vanzelfsprekend, er kon altijd iemand mee-eten.”

Van uitwisseling naar vriendschap
Het contact met Amanda is nooit verdwenen. Af en toe een berichtje van ons, een foto van haar nieuwe huis, een kerstwens en een felicitatie. Haar broer Hugo heeft ook een tijdje bij het gezin van Astrid gelogeerd. Zijn gastgezin was wat minder gastvrij, ze gingen skiën zonder hem. “Amanda vroeg of hij misschien die week bij ons mocht komen.”

Inmiddels is ze 29 en heeft ze haar eigen advocatenkantoor. Onlangs kwam er een bijzondere uitnodiging: haar bruiloft in Brazilië in september. “We gaan met het hele gezin. Ze komt ons ophalen van het vliegveld. En we ontmoeten haar ouders eindelijk in het echt.”

“Gewoon doen”
Als ze Youth Exchange in één zin samenvat: “Gun iemand uit een ander land een fijne tijd en je krijgt er zelf een wereld voor terug.” En dan, met een glimlach: “Gewoon doen.”

Ben je benieuwd naar de Youth Exchange programma’s? Bezoek de website www.rotary.nl/yep

tekst: Eva van Otterlo