Persoonlijk contact als motor voor betrokkenheid

Van boerenzoon tot sociaal makelaar
Jan de Rond (1954) groeide op als boerenzoon in Creil, in de Noordoostpolder. Zijn jeugd was gevuld met koeien, kippen, paarden en veel dorpsleven. Al op zijn zestiende draaide hij mee in de jongerensoos, gehuisvest in een houten kerk. “We deden alles zelf, zonder personeel. Daar heb ik het sociaal werk geleerd,” vertelt hij. “Ik zag dat mensen de kost konden verdienen met praten, tafelen en biljarten en dat fascineerde me.”

Na de Sociale Academie in Enschede werkte hij dertig jaar in de sponsor- en fondsenwerving in ’s-Hertogenbosch. Later richtte hij zich op de particuliere geefmarkt. “Ik leerde bedrijven en mensen met elkaar verbinden. Niet alleen via geld, maar ook in natura. Ik vroeg een aannemer om duizend stenen of een hovenier om tuinwerk -zo versierden we letterlijk de stad.” Zijn project Mooi zo Goed zo werd een begrip: een netwerk van denkers, doeners en gevers dat laat zien hoe maatschappelijk ondernemen lokaal kleur krijgt.

Vrijwilliger in hart en nieren
Vrijwilligerswerk is voor Jan geen hobby, maar een levenshouding. “Ik kan niet zonder,” zegt hij. “Het geeft zin en het gevoel dat je ergens bij hoort, buiten werk en familie.” Die houding bracht hem in 2010 bij Rotaryclub ’s-Hertogenbosch West. “Ik kende het gemeenschapsleven op mijn duimpje. Rotary leek me een mooie manier om mijn netwerk te verbreden en samen iets te betekenen.”

Wat hij vond, was een wereld vol vakmensen die hij misschien wel zakelijk maar niet zomaar privé tegenkwam: bankiers, artsen, notarissen, ondernemers. “Elk beroep heeft zijn eigen karakter,” zegt Jan. “Een jurist denkt in regels, een makelaar kan met iedereen overweg. Het is boeiend om die verschillen te ontdekken, als je goed luistert.”

Luisteren, vragen, bukken
Dat luisteren is kenmerkend voor Jan. Volgens zijn vriendin is hij een geweldige luisteraar met een fotografisch geheugen. Zelf noemt hij zijn stijl bukken. “Dat betekent: jezelf kleiner maken dan degene met wie je praat. Ik zeg soms: ik ga iets doen dat ik nog nooit heb gedaan, maar ik heb geen idee hoe dat werkt, leg me dat eens uit. Zo maak je de ander belangrijk en geef je een goed gevoel. En dat opent deuren.”

Tijdens de coronaperiode werd Jan met spoed gevraagd om het voorzitterschap van zijn club over te nemen. Twaalf leden waren vertrokken, door overlijden, meningsverschillen of vanwege andere redenen. “We moesten opnieuw beginnen,” zegt hij. “Mijn aanpak was simpel: ik vroeg iedereen persoonlijk of ze een commissie wilden leiden, én om vervolgens zelf op zoek te gaan naar een opvolger. Hiermee braken we met de traditie van het benoemen en deden we een beroep op hun betrokkenheid. Niet via app of mail. Gewoon persoonlijk bellen of koffie drinken. ‘Wie wil er iets doen?’ Dat werkt niet. ‘Met wie wil jij dit project trekken?’ Dat wérkt.” Binnen tien dagen had hij een volledig nieuwe bezetting van de commissies.

Van puzzelboekje naar stadswandeling
Jan ergert zich aan het idee dat Rotary vooral geld inzamelt en dat dan weggeeft. “Geld is slechts een transportmiddel,” zegt hij. “Wat we moeten doen, is ons netwerk en onze eigen talenten benutten én rechtstreeks contact maken met de gemeenschap.”
Dat deed zijn club met het project De Verscholen Stad: een stadswandeling door de ogen van (ex)daklozen. Rotary bracht ondernemerszin en organisatiekracht in; de gidsen brachten hun eigen ervaring mee. “Waar slaap je? Waar eet je? Waar ga je naar de wc als je geen dak hebt? Dit bleek een confronterende, maar waardevolle ervaring, ook voor bedrijven die meedoen.” De wandeling werd een blijvend verdienmodel voor de (ex)daklozen, niet een eenmalige actie.
Hetzelfde geldt voor de Lokale Goededoelengids, een langetermijnproject dat lokale initiatieven zichtbaar maakt en ondersteunt. “Een etentje voor daklozen is mooi, maar een structureel initiatief is beter,” zegt Jan.

Zichtbaarheid zonder borstklopperij
Een ander stokpaardje van Jan is communicatie. Hij schrijft veel persberichten en beheert de website van de club. “Wij Rotarians doen ongelooflijk veel, maar we vertellen het niet. Rotary is bang voor borstklopperij. Maar als je vertelt wat je doet -en niet wie je bent- dan laat je gewoon zien waar je voor staat.”
Zijn advies: wees trots, maar blijf bescheiden. “Acties bepalen wie je bent. Deel ze met je omgeving. Niet om te pronken, maar om anderen te inspireren.”

De Verscholen Stad is een stadswandeling door ’s-Hertogenbosch, begeleid door (ex-)dak- en thuislozen. Zij nemen bezoekers mee langs plekken die voor hen betekenis hebben en waar ze steun vonden. Rotaryclub ’s-Hertogenbosch West hielp mee om dit project op te zetten -met ondernemerszin, netwerk en doorzettingskracht. Wat begon als een sociaal experiment, groeide uit tot een verdienmodel én een bijzondere vorm van bewustwording: een stad bekijken door de ogen van iemand die er niet in woont.

20251120-artikel-jan-de-rond.pdf