Oude en nieuwe waarden – De toekomst van landbouw, voedsel en onze aarde

Een boeiende en inspirerende avond bij Rotary Club Vinkeveen-Abcoude

Tijdens onze Rotarybijeenkomst mochten wij Michiel Korthals, filosoof, schrijver en kenner van landbouw en voedsel, verwelkomen voor een interessante presentatie met als titel ‘Oude en nieuwe waarden’.

Centraal stond de vraag: Hoe kunnen we in de toekomst voldoende en gezond voedsel produceren, zonder daarbij onze aarde verder uit te putten?

Onze aarde staat onder druk

Michiel Korthals nam ons mee langs de grote uitdagingen van deze tijd. Klimaatverandering, verlies aan biodiversiteit, uitputting van landbouwgrond en de gevolgen van onze huidige manier van voedselproductie kwamen uitgebreid aan bod.

Volgens Korthals is ons economisch denken de afgelopen decennia steeds meer gericht geraakt op groei, efficiëntie en maximale opbrengsten. Ook in de landbouw heeft dit grote gevolgen gehad. Intensieve landbouw, monoculturen, kunstmest en bestrijdingsmiddelen hebben weliswaar bijgedragen aan een hoge voedselproductie, maar zetten tegelijkertijd de bodem, insecten en natuurlijke ecosystemen onder druk.

Een gezonde bodem is echter de basis van vrijwel alles wat wij eten. Zonder vruchtbare grond, voldoende insecten en een goed functionerend ecosysteem komt uiteindelijk ook onze voedselvoorziening in gevaar.

Van oude naar nieuwe waarden

Een belangrijk onderdeel van de presentatie was het verschil tussen oude en nieuwe waarden.

Bij de oude waarden staat de mens centraal als heerser over de natuur. De aarde wordt vooral gezien als een bron van grondstoffen, dieren als productiemiddelen en landbouwgrond als iets waar zoveel mogelijk opbrengst uit gehaald moet worden.

De nieuwe waarden gaan uit van een heel andere gedachte: de mens is niet de baas over de aarde, maar maakt er zelf onderdeel van uit. We moeten leren samenwerken met natuurlijke processen in plaats van deze voortdurend naar onze hand te zetten.

Korthals gebruikte hiervoor een mooie gedachte: we moeten niet alleen de aarde gebruiken, maar ook helpen om haar weer op te bouwen. Niet uitputten, maar herstellen.

Er zijn gelukkig ook oplossingen

De presentatie liet zien dat er al volop initiatieven bestaan die deze nieuwe manier van denken in de praktijk brengen.

Zo kwamen voedselbossen, regeneratieve landbouw, strokenteelt en agroforestry aan bod. Bij deze landbouwvormen werken bomen, planten, dieren en bodemorganismen samen aan een gezond en productief ecosysteem.

Een mooi Nederlands voorbeeld is voedselbos Ketelbroek in Groesbeek, waar een voormalig landbouwperceel sinds 2009 is veranderd in een gevarieerd voedselproducerend landschap.

Ook werden voorbeelden getoond van grootschalig natuurherstel in Brazilië en het vergroenen van stedelijke gebieden zoals Parijs. Het laat zien dat menselijke activiteiten niet uitsluitend schade hoeven aan te richten, maar ook kunnen bijdragen aan herstel van natuur en biodiversiteit.

Een andere kijk op onze toekomst

Korthals pleitte daarnaast voor meer respect voor alle bewoners van onze aarde: mensen, dieren, planten en de ecosystemen waarvan wij afhankelijk zijn.

Zijn boodschap was duidelijk: economische groei alleen mag niet langer de maatstaf zijn voor vooruitgang. We moeten ook kijken naar de kwaliteit van onze leefomgeving, gezonde voeding, biodiversiteit en de wereld die wij achterlaten voor volgende generaties.

Het werd een interessante avond waarin landbouw, economie, filosofie en natuur op een bijzondere manier samenkwamen.

Een presentatie die ons niet alleen nieuwe inzichten gaf, maar ons ook aan het denken zette over onze eigen rol als consument en bewoner van deze aarde.

Wij danken Michiel Korthals hartelijk voor zijn boeiende bijdrage aan onze Rotaryavond!